.

.

Οικοσελίδα

Κοινοτικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Αποδήμων
Ιστορική Αναδρομή
Εκδηλώσεις

Ημερολόγιο

.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί  |   Εκκλησίες   |   Φωτογραφίες   |   Ανακοινώσεις   |  Επικοινωνία


Α' Βαλκανικός Πόλεμος

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1912 Ελλάδα, Σερβία, Μαυροβούνιο και Βουλγαρία από κοινού, αποστέλλουν τελεσίγραφο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (γνωστό και ως ''Διακοίνωση των Τεσσάρων Χριστιανικών Κρατών'') και ζητούν τη διασφάλιση της αυτονομίας των εθνικών τους μειονοτήτων, που ζούσαν σε εδάφη κατεχόμενα από αυτήν. Το τελεσίγραφο απορρίπτετε και στις 4 Οκτωβρίου 1912 ο πόλεμος αρχίζει.  Οι σύμμαχοι αποσπούν τη Μακεδονία και ένα μεγάλο μέρος της Θράκης. Πρώτο κινήθηκε το Μαυροβούνιο. Ακολούθησαν οι Βούλγαροι που κινήθηκαν προς τη Θράκη και οι Σέρβοι που τράβηξαν προς τα Σκόπια. Η Ελλάδα κινείτε προς τη Χαλκιδική μέσο θαλάσσης και με τις χερσαίες της δυνάμεις προς Μακεδονία μέσο Θεσσαλίας και Ηπείρου . Η νίκες σε όλα τα μέτωπα ήταν θριαμβευτικές.

Στο Ελληνοτουρκικό μέτωπο η πρώτη μεγάλη μάχη έγινε στο Μπιζάνι. Η Μάχη του Μπιζανίου άρχισε στις 16 Φεβρουαρίου 1913. Μέσα σε έξι μέρες ο Τουρκικός στρατός παραδόθηκε. Ο Ελληνικός στρατός συνέχυσε τη προέλαση του και απελευθέρωσε τα Ιωάννινα και ολόκληρη τη Βόρειο Ήπειρο.

Ο θρίαμβος όμως απέναντι στη Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν κράτησε όλους τους συμμάχους ευχαριστημένους. Η Βουλγαρία ήταν δυσαρεστημένη με το γεγονός πως ο Ελληνικός στρατός τους πρόλαβε και κατέκτησε πρώτος τη Θεσσαλονίκη. Τίθεται θέμα ''δίκαιου διαμερισμού'' των νεοαποκτηθέντων εδαφών. Οι Βούλγαροι ζητούν να στείλουν ένα απόσπασμα στρατού στη Θεσσαλονίκη και η Ελλάδα συμφωνεί. Το απόσπασμα όμως που καταφθάνει είναι μεγαλύτερο από αυτό που συμφωνήθηκε. Αρχίζουν έτσι οι πρώτες προστριβές μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων και κυρίως στα νέα σύνορα Βουλγαρίας - Σερβίας και Ελλάδας - Βουλγαρίας.

Β' Βαλκανικός Πόλεμος

Ελλάδα και Σερβία υπογράφουν το 1913 σύμφωνο συμμαχίας και από κοινού επιθέσεως εάν η μια εκ των δυο δεχτεί επίθεση από τρίτη χώρα. Μια επίθεση που δεν θα αργήσει να έρθει. Ένα μήνα αργότερα, τον Ιούνιο του 1913 Ελλάδα και Σερβία δέχονται επίθεση από τη Βουλγαρία. Ο Β' Βαλκανικός Πόλεμος είναι πλέον γεγονός. O Σερβικός στρατός δέχεται τεράστιες απόλυες,  ενώ ο Ελληνικός στρατός προελαύνει και επικρατεί στη Μάχη Κιλκίς - Λαχανά (19 - 21 Ιουνίου 1913) και στη συνέχεια στη Μάχη Δοϊράνης (23 Ιουνίου 1913).

Στις 27 Ιουνίου 1913 η Ρουμανία συμμαχεί με την Οθωμανική Τουρκία και επιτίθεται της Βουλγαρίας. Σε σύντομο διάστημα τα στρατεύματα τους φτάνουν 30 χιλιόμετρα έξω από τη Σόφια. Ο τουρκικός στρατός από την άλλη παίρνει πίσω από τη Βουλγαρία την Ανδριανούπολη και τη Ανατολική Θράκη.

Η Βουλγαρία ηττάται. Η ''Συνθήκη του Βουκουρεστίου'' που συνομολογήθηκε στις 10 Αυγούστου του 1913 στο Βουκουρέστι, μεταξύ της Ελλάδας, της Ρουμανίας, της Σερβίας, και του Μαυροβουνίου αφενός και της Βουλγαρίας αφετέρου δίνει τέλος στο Β' Βαλκανικό Πόλεμο. Το Ελληνικό κράτος διπλασιάζετε σε έκταση αλλά και σε πληθυσμό.

Κύπριοι εθελοντές των Βαλκανικών Πολέμων.

Ως εθελοντές θεωρούνταν πολίτες του Ελληνικού κράτους που δεν εκαλούντο στα όπλα λόγο ηλικίας αλλά και Έλληνες από περιοχές μη ενσωματωμένες στο τότε Ελληνικό κράτος (Μακεδόνες, Κύπριοι, Κρητικοί, κ.α.). Εθελοντές θεωρούνται επίσης ομογενείς από το εξωτερικό (Αίγυπτος, Αμερική, Ευρώπη, κ.α.).

Οι Κύπριοι που δήλωσαν εθελοντές ξεπέρασαν τις 2000 (ορισμένες αναφορές μιλούν για 3000 - 4000). Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος έμαθε για το πόσοι Κύπριοι δήλωσαν εθελοντές, έκανε έκκληση να μην σταλεί ένας τόσο μεγάλος αριθμός άοπλων και αγύμναστων εθελοντών από τη Κύπρο. Παρά την έκκληση Βενιζέλου πέραν των 1500 ''Κυπρίων σκλάβων απελευθερωτών'' (όπως εύστοχα είχαν χαρακτηριστεί αφού και οι ίδιοι ήταν σκλαβωμένοι) μετέβηκαν στη Ελλάδα κυρίως μέσω Αλεξανδρείας. Ανάμεσα σε αυτούς περιλαμβάνονται ο τότε δήμαρχος Λεμεσού Χριστόδουλος Σώζος, ο Μητροπολίτης Κιτίου Μελέτιος Μεταξάκης (Κρητικός), ο Αρχιμανδρίτης τότε Μακάριος Μυριανθεύς (αργότερα Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ΙΙ) και δυο αγόρια μόλις 15 και 16 χρονών!! Εξήντα, περίπου, Κύπριοι εθελοντές σκοτώθηκαν στα βουνά της Ηπείρου και της Μακεδονίας. Άλλοι είκοσι περίπου σκοτώθηκαν στην Μάχη του Κιλκίς. Ο πληθυσμός της Κύπρου το 1910 ήταν γύρω στις 270.000 κατοικοι.

Ο Κύπριος ιστορικός Πέτρος Παπαπολυβίου συνέλεξε από τον Κυπριακό Τύπο της εποχής και από άλλες πηγές αρκετα γράμματα που έστελναν Κύπριοι σε συγγενικά τους πρόσωπα.

Ο Χριστόδουλος Σώζος που αναχώρησε απο την Κύπρο κρυφά χωρίς να ενημερώσει τη οικογένεια του έγραψε στη γυναίκα του εξηγώντας της την απόφασή του: ...

''.... Όταν θα λάβης την παρούσαν μου, θα είμαι μακράν σου και μακράν του υιού μου διά την υπηρεσίαν της πατρίδος. Ημείς έχομεν καθήκοντα τα οποία ουδεμία δύναμις, ουδέν φίλτρον πρέπει να εμποδίση από του να ενασκώνται. Αν είμεθα ηγέται των υποδούλων λαών, οφείλομεν διά του παραδείγματός μας και της θυσίας μας να τους παιδαγωγώμεν, όπως και εκείνοι γίνωσιν άνθρωποι συναισθανώμενοι τα καθήκοντά των. Μη κλαίε και μη στενοχωρού, διότι εκείνος που πηγαίνει εις την υπηρεσίαν της πατρίδος του δεν πρέπει να πηγαίνη με τέτοιας σκέψεις, ότι αφήνει πίσω του την δυστυχίαν.

Η σύζυγος ενός Σώζου δεν πρέπει να συμπεριφερθή εις τοιαύτην περίπτωσιν ως η σύζυγος ενός κοινού ανθρώπου. Έπειτα οφείλεις να έχης αυτό υπ' όψιν σου, ότι αν έμενα στην Λεμεσόν ατιμασμένος στην συνείδησίν μου, δεν θα έζων ούτε εγώ αλλ' ούτε συ ευτυχής, θα ησθανόμην πάντοτε ότι συ ήσο το εμπόδιον και θα σας εμίσουν. Ενώ τώρα φεύγω με λύπην που σας αφήνω, αλλά και με την ελπίδα, ότι θα επανέλθω να σας εύρω.

Το ποτήριον που σας ποτίζω είναι λίγο πικρόν, αλλά φαντάσου πόσον γλυκύ θα είναι εκείνο που θα πιούμεν όταν θα επανέλθω. Πρόσεχε, Έρμα μου, να μη μου κάμης σκάνδαλα, διότι η απόφασίς μου είναι ακλόνητος, θα σε βαρύνουν δε περισσότερον, αν φανής δειλή. Φύλαττε το παιδί μας και όλην την αγάπην σου έχε την δι' αυτό? τώρα θα το αγαπάς και θα φροντίζης δι' αυτόν ωσεί ήμουν και εγώ εκεί.

Όποιος πηγαίνει στον πόλεμον δεν αποθνήσκει. Χαίρε λοιπόν, Έρμα μου, σε φιλώ γλυκά στα χείλη και φίλει μου πολύ, μα πολύ τον υιόν μου. Να μη σου περνούν μαύρες ιδέες, απεναντίας να δείξης γενναιότητα στην νέαν αυτήν δοκιμασίαν που σε βάζω. Εμπορεί να τελειώση ο πόλεμος έως ότου να υπάγω, και τότε εγώ θα έλθω πίσω ικανοποιημένος με τον εαυτόν μου, ότι έπραξα το καθήκον μου... ''

O Χριστόδουλος Σώζος δεν επέστρεψε ποτέ. Έπεσε τον Δεκέμβριο του 1912 στην Ήπειρο.


Σε μια αλλη επιστολή ο 18χρονος Πέτρος Χατζηαργυρού από την Πάφο, φοιτητής τότε στην Αθήνα, γράφει στις 13 Οκτωβρίου 1912 στον αδελφό του:

''...Δεν πιστεύω να εκπλαγήτε εάν σας γράψω ότι κατετάχθην εις τον στρατόν ως εθελοντής. Δεν ηδυνάμην αγαπητέ αδελφέ, να πράξω αλλέως διότι ήτο αίσχος δι' εμέ να κάθημαι εντός των καφενείων Αθηνών καθ' ην στιγμήν ολόκληρος η αγαπητή πατρίς μας Ελλάς κινητοποιείται κατά του εχθρού της πίστεως και της πατρίδος, και καθ' ην στιγμήν οι Κύπριοι κατετάσσοντο εις τον στρατόν...''.

Ο Αργυρού έπεσε μαχόμενος στην Ήπειρο.

 

Κεδαρίτες εθελοντές που πολέμησαν στους Βαλκανικούς Πολέμους.
 

  Υπάρχουν στοιχεία πως τουλάχιστον δυο Κεδαρίτες πολέμησαν και στους δυο Βαλκανικούς πολέμους. Ο Υποδεκανέας Ευστάθιος Π` Χριστοφόρου Ματθαιόπουλου που πολέμησε στη Μάχη του Μπιζανίου και συμμετείχε στην ηρωική πολιορκία και απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Κατά τη διάρκεια του Β' Βαλκανικού Πολέμου συμμετείχε στις πολύνεκρες μάχες του Ελληνοβουλγαρικού μετώπου. Πολέμησε ηρωικά στη Μάχη Κιλκίς - Λαχανά.

Ο δεύτερος εθελοντής που πολέμησε και στους δυο Βαλκανικούς πολέμους ήταν ο Αχιλλέας Χριστοδούλου Μουσούλας - Αβέρωφ. Υπηρέτησε στο Βασιλικό Ναυτικό και δη στο θωρηκτό ''Γεώργιος Αβέρωφ'' που μόλις είχε αποκτηθεί (16 Μαΐου του 1911). Το θωρηκτό "Αβέρωφ" που θεωρείτο το καλύτερο στην ανατολική μεσόγειο, συμμετείχε στις επιχειρήσεις απελευθέρωσης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου με πλοίαρχο το Σοφοκλή Δούσμανη. Οι εντυπώσεις του Αχιλλέα Χριστοδούλου για το "Αβέρωφ" θα τον συνόδευαν για το υπόλοιπο της ζωής του. Πάντοτε μιλούσε στην οικογένεια του αλλά και στους συχωριανούς του για το "Αβέρωφ", έτσι δεν ήταν καθόλου τυχαίο που του κολλήθηκε το παρατσούκλι "Ο Αβέρωφ".

Ο Ευστάθιος Π` Χριστοφόρου Ματθαιόπουλου με τη γυναίκα του Δέσποινα και το γιο τους Χρύσανθο. Καθήμενη η Φωτεινή Κυριάκου.  
 

Και οι δυο Κύπριοι εθελοντές επέστρεψαν στις Κέδαρες όπου και έζησαν το υπόλοιπο της ζωής τους. Ο Ευστάθιος Π` Χριστοφόρου Ματθαιόπουλου εργάστηκε ως τσαγκάρης στο χωριό για χρόνια πολλά. Ο Αχιλλέας Χριστοδούλου Μουσούλας - Αβέρωφ ήταν αγρότης. Απέκτησε δέκα παιδιά αλλά δυστυχώς μόλις τα τρία από αυτά επιβίωσαν. Πέθανε στα 45 του χρόνια.

Αιωνία ας είναι η μνήμη και των δυο.

Στέφανος Χριστοδουλίδης

 

 

Επισκέψεις ...:::

stat tracker for tumblr

©  Κέδαρες / Kedares