.

.

Οικοσελίδα

Κοινοτικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Αποδήμων
Ιστορική Αναδρομή
Εκδηλώσεις

Ημερολόγιο

.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί  |   Εκκλησίες   |   Φωτογραφίες   |   Ανακοινώσεις   |  Επικοινωνία

 

Η κουλτούρα των Κεδάρων.

Μεγάλη συγκίνηση με διακατέχει κάθε φορά που βρίσκομαι στις ρίζες μου, γιατί σα να βλέπω μπροστά μου μορφές και σκηνές μιας άλλης εποχής που έζησα ως παιδάκι στις Κέδαρες.

Θυμάμαι τα καλοκαιρινά βράδια που πολλά μικρά παιδιά μαζευόμαστε σ` ένα καφενείο για ν` ακούσομε το γέρο-Δημήτρη το Βιολάρη να μας διηγείται με πολύ γλαφυρό και παραστατικό τρόπο κάποιο παραμύθι. Πότε κακές μάγισσες που κυνηγούσαν πανώριες κόρες και βασιλοπούλες, άλλοτε δράκοι και άγρια θεριά ή εκπληκτικά αντρειωμένοι νέοι περνούσαν μπροστά στα μάτια μας και γέμιζαν το νου και την καρδιά μας με αισθήματα πρωτόγνωρα στη φανταστική συμμετοχή μας στο πλευρό του νέου παλληκαριού που εκπροσωπούσε το καλό στην πάλη του ενάντια στο κακό. Κι όταν τέλειωνε το παραμύθι, συνεπαρμένοι από την πλοκή του κι από τη δράση των ηρώων του, μέναμε καθηλωμένοι στις θέσεις μας, μαγεμένοι από τον αγώνα που έφερνε μπροστά μας ο γέρο-παραμυθάς. Λες και μια μάγισσα ξεπήδησε μέσα από το παραμύθι και μας άγγιξε σα μια νέα Κίρκη, αφήνοντάς μας μαγεμένους να κρεμόμαστε από τα χείλη του καλού δημιουργού των ζωντανών παραμυθιών.

Εκεί όμως που ο γέρο- Βιολάρης ήταν απίστευτα σπουδαίος ήταν στο βιολί. Εξαίρετος βιολάρης, με μουσικές γνώσεις, με διδακτικές ικανότητες, είχε συνεχώς μαθητές που προέρχονταν απ` όλες τις γωνιές της Κύπρου. Στο σπίτι του είχε κάποια δωμάτια για να μένουν οι άνθρωποι που θα μάθαιναν βιολί ή λαγούτο. Τους φιλοξενούσε για όσο καιρό χρειαζόταν για να φτάσουν σε κάποιο καλό επίπεδο. Είχαν δωρεάν διαμονή και διατροφή αλλά είχαν την υποχρέωση να συμμετέχουν στις αγροτικές δουλειές της εποχής. Πότε ήταν το θέρισμα, πότε ο τρύγος ή η σπορά, πότε το κλάδεμα, το όργωμα και οι ψεκασμοί. Βροχερός καιρός σήμαινε παραμονή στο σπίτι και σα συνέπεια μεγαλύτερος χρόνος άσκησης και εκμάθησης του μουσικού οργάνου.

Με τον καιρό οι τέσσερεις γιοι του, ο Ευθύβουλος, ο Θεόφιλος, ο Πάτροκλος και ο Χρυσόστομος (γνωστός ως Κανάρης) έγιναν θαυμάσιοι οργανοπαίχτες. Αργότερα κοντά σ` αυτούς και άλλοι Κεδαρίτες όπως ο μάστρε-Γιώρκος (Γιώργος Μιχαηλίδης) ο Γιώργος Απόστρατος (Γιώργος Δημητρίου) ο Πατής (Παναγιώτης Δημητρίου) και ο γιος του Αντώνης εξελίχτηκαν σημαντικά στο βιολί και το λαγούτο.

Ο Γιώργος Μιχαηλίδης, εκτός από το βιολί που έπαιζε, έγινε και περίφημος κατασκευαστής οργάνων, λαγούτων και μαντολίνων. Σε μιαν περίπτωση, ενώ περπατούσαμε σε μια δασώδη περιοχή, σταμάτησε και άρχισε να περιεργάζεται διάφορα ξύλα, εξηγώντας πως είναι κατάλληλα για τα όργανα που ετοίμαζε. Βοήθησε λοιπόν με την ρηξικέλευθη δραστηριοποίηση του στο να γίνουν περισσότερο γνωστές οι Κέδαρες.

Ανακαλώ στη μνήμη μου μιαν περίπτωση όπου ένα γερασμένο γαϊδούρι έπεσε σ` έναν γκρεμό και ξεψύχησε. Σμήνος ολάκερο από γύπες φάνηκε να πετά γιατί οσμίστηκαν το ψόφιο και σε λίγο θα κατέβαιναν για να το φάνε. Ένας από τους λαουτάρηδες ζήτησε από έναν κυνηγό, τον Νεόκλα, αν είναι εύκολο να του φέρει μερικά φτερά του γύπα. Είναι καλά γνωστό πως κάποια από τα φτερά των ορνέων αυτών είναι πολύ καλά για το παίξιμο του λαγούτου. Καμιά εικοσαριά παιδιά, ηλικίας οκτώ με δεκαπέντε χρόνων, ακολουθούσαμε τον κυνηγό από κάποια απόσταση για να παρακολουθήσουμε πώς θα πυροβολούσε τους γύπες. Ο κυνηγός μας φοβέριζε και μας καλούσε ν`απομακρυνθούμε, φοβούμενος μήπως δεχτούμε επίθεση από τραυματισμένο γύπα που είναι πολύ επικίνδυνος. Όμως εμείς δε δεχόμαστε να φύγομε αλλά παραμέναμε εκεί. Σε κάποια στιγμή ο κυνηγός πλησίασε τους γύπες και έριξε δυο πυροβολισμούς. Οι γύπες σηκώθηκαν όλοι και πέταξαν μακριά εκτός από ένα που χαμηλοπετούσε. Φάνηκε πως ήταν πληγωμένος. Ο κυνηγός άρχισε να τρέχει πίσω του, το ίδιο κάναμε κι εμείς. Στα πεντακόσια μέτρα περίπου ο γύπας κάθισε πάλι και ο κυνηγός ξανάριξε δυο τουφεκιές και ο γύπας, αφού πέταξε γύρω στα σαράντα μέτρα έπεσε στη γη. Ο κυνηγός πήρε θριαμβευτικά τα φτερά που χρειάζονταν και έφυγε, ενώ η αυλή με τους μπόμπιρες εξακολουθούσε να τους ακολουθεί.

Αυτή η κουλτούρα και η παράδοση που δημιουργήθηκαν συνέβαλαν στο να στεριωθεί στις Κέδαρες μια τάση υψηλού πολιτισμού. Ανέβαζαν διάφορα θεατρικά έργα, ασχολήθηκαν με τη βυζαντινή μουσική και γενικά είχαν προβληματισμούς και ανησυχίες. Η εκκλησία του χωριού μας απέκτησε σπουδαίους ψάλτες, όπως ο Δημήτρης Βιολάρης, ο Ευστάθιος Παπαχριστοφόρου, ο Γιάγκος Σπύρου, ο Χρίστος Νικηφόρου, ο Νικόλας Παπασάββας, ο Κώστας Δημητρίου κι ο Φειδίας Παπαχριστοφόρου, ενώ ο Θεόδωρος Πατσαλίδης και δυο αδέρφια ιερωμένοι ο Παπάγληορης, (αργότερα πρωτοπρεσβύτερος σε εκκλησία της Θεσσαλονίκης) και ο διάκονος Διονύσιος (σήμερα ηγούμενος της Ιεράς Μονής Χρυσορρογιάτισσας), δημιουργούσαν ένα ευχάριστο κλίμα στις εκκλησίες που λειτουργούσαν και ο κόσμος προσέτρεχε για ν` απολαύσει τη μυσταγωγία.

Με βάση αυτή την παράδοση και την κουλτούρα, δυο Κεδαρίτες, ο Κώστας Πατσαλίδης (γιος του Θεόδωρου) και ο Κύρος Πατσαλίδης (γιος του Αιμίλιου) διαπρέπουν ο καθένας στον τομέα του. Ο πρώτος ξεκίνησε πολύ νωρίς με βιολί. Πολύ μικρός έκανε συναυλίες και ξεχώρισε ως σπουδαίος βιολιστής. Μετά από φοίτηση στον τομέα του σε Ελλάδα και αλλαχού, έγινε αρχικά το πρώτο βιολί της κρατικής Ορχήστρας Βορείου Ελλάδας και μετά πρώτο βιολί της Κρατικής Ορχήστρας της Βιέννης. Ο δεύτερος είναι ένας εξαίρετος βαρύτονος που χρόνια τώρα με έδρα τη Βιέννη παίρνει μέρος σε όπερες και άλλες ψηλού επιπέδου παραστάσεις.

Σήμερα όμως αυτό το χωριό με τη μεγάλη παράδοση και την σπουδαία κουλτούρα έχει ως μόνιμους κατοίκους γύρω στους πενήντα πέντε συνταξιούχους. Είναι κρίμα που το χωριό μας κατάντησε σ` αυτό το σημείο. Ελπίζομε πως θα γίνει αναστροφή αυτής της κατάστασης και οι Κέδαρες θα ακμάσουν και πάλι γιατί το αξίζουν.

Αχιλλέας Ιωάννου

 

 

Επισκέψεις ...:::

stat tracker for tumblr

©  Κέδαρες / Kedares