.

.

Οικοσελίδα

Κοινοτικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Αποδήμων
Ιστορική Αναδρομή
Εκδηλώσεις

Ημερολόγιο

.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί  |   Εκκλησίες   |   Φωτογραφίες   |   Ανακοινώσεις   |  Επικοινωνία

 

Εικόνες από τον απελευθερωτικό αγώνα `55 - `59

Ο πόθος της λευτεριάς και της ένωσης έκανε τους Έλληνες της Κύπρου να διεκδικούν με ειρηνικά μέσα, διαδηλώσεις, δημοψηφίσματα και ειρηνικές εξεγέρσεις (Οκτωβριανά) αυτό που είναι αυτονόητο για όλους τους λαούς της γης, το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Έτσι με ηγέτες τους Αρχιεπίσκοπο Μακάριο στον πολιτικό τομέα και Στρατηγό Γεώργιο Γρίβα - Διγενή στο στρατιωτικό ξεσπά η εξέγερση κατά των Άγγλων. Οι Βρετανοί αποικιοκράτες ξέρανε να δίνουν υποσχέσεις αλλά ποτέ δεν τις τηρούσαν. Τώρα νομίζουν πως θα πνίξουν στο αίμα τον αγώνα του Κυπριακού λαού. Έχουν την εντύπωση πως παίρνοντας κάποια μέτρα θα διαλύσουν σε λίγες μονάχα μέρες τους «τρομοκράτες» που τόλμησαν να σηκώσουν κεφάλι, που τα `βαλαν με μια ισχυρή αυτοκρατορία.

Παρόλα αυτά ούτε οι κατ` οίκον περιορισμοί, ούτε οι ταλαιπωρίες, τα κρατητήρια, οι συλλήψεις, οι σκληρές ανακρίσεις, οι βασανισμοί, οι φυλακίσεις και οι έρευνες κατάφεραν να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα του λαού. Ο επαναστατικός αγώνας συνεχίζεται αδιάκοπα με ενέδρες, ανατινάξεις, επιθέσεις σε αστυνομικούς σταθμούς. Τους αντάρτες βοηθά ολόκληρος ο λαός που είτε στα σπίτια τους είτε σε κρησφύγετα τους προστατεύουν για να συνεχίσουν απρόσκοπτα τον αγώνα.

Παρακάτω θα αναφέρω κάποιες εμπειρίες που είχα.

Α. Θυμάμαι ως φοιτητής στη Λευκωσία που ήταν συχνό φαινόμενο οι περιορισμοί στα σπίτια για δυο - τρεις μέρες, ενώ μετά συνεχιζόταν το «κέρφιου» νεολαίας για πολλές ακόμη μέρες. Έτυχε κάποια περίπτωση που η υποχρεωτική παραμονή στο σπίτι κράτησε δεκαπέντε μέρες. Άπρακτοι στο σπίτι νιώθαμε σα λιοντάρια στο κλουβί, η ζωή στην πόλη ήταν ανιαρή με πολλαπλές δυσκολίες.

Μια μέρα με μηνύματα και διάφορους τρόπους επικοινωνίας ειδοποιηθήκαν όλοι οι νέοι που ξεχύθηκαν στους δρόμους αψηφώντας τις απειλές των Άγγλων. Έβλεπες τότε χιλιάδες νέους να πορεύονται σε κεντρικούς δρόμους της πρωτεύουσας. Σε λίγο όμως ηχούν οι σειρήνες και στρατιωτικά οχήματα καταφθάνουν μεταφέροντας πάνοπλους στρατιώτες. Περικυκλωμένοι από τους καταδρομείς της Βρετανίας αναγκαζόμαστε να βάλομε τα χέρια στον τοίχο, ενώ τα πόδια μας είναι κάτω από το πεζοδρόμιο. Δύσκολο πραγματικά να κρατηθείς για αρκετή ώρα κι όμως οι Άγγλοι μας κρατούν έτσι για μεγάλο χρονικό διάστημα, ξέροντας πως κάποιοι θα καταρρεύσουν. Κάποιος πολύ μικρόσωμος που ήταν δίπλα μου έπεσε πρώτος στο πεζοδρόμιο. Αμέσως στην πλάτη του πέφτανε βροχή τα χτυπήματα με τον υποκόπανο των όπλων και αναγκάζεται να σταθεί ξανά, αλλά πόσο ν` αντέξει; Σε λιγάκι ξαναπέφτει και δέχεται και πάλι τις κοντακιές από τους στρατιώτες. Κάποιος άλλος νέος κοντά του τού ζητά να κρατηθεί γερά για να γλιτώσει από τα σκληρά κτυπήματα. Τότε οι Άγγλοι που ξεχώρισαν ποιος μίλησε, άρχισαν να κτυπούν το δεύτερο και για λίγο παράτησαν τον πρώτο. Αφού μας ταλαιπώρησαν πολύ για αρκετή ώρα, μας απείλησαν να μην ξανασπάσομε τον αποκλεισμό και μας άφησαν να γυρίσομε στα σπίτια μας.

Β. Το καλοκαίρι του `58, στις θερινές διακοπές, ήμουνα στο χωριό, ενώ ο αγώνας συνεχιζόταν. Αρκετοί Κεδαρίτες διαφόρων ηλικιών βρισκόμαστε στο καφενείο κουβεντιάζοντας για διάφορα θέματα. Ξαφνικά ακούγονται καμπανοχτυπήματα από κάποια γειτονικά χωριά και μετά κτυπά και η καμπάνα της εκκλησίας του χωριού μας. Μεταδίδεται μια δυσάρεστη είδηση ότι οι Τούρκοι κτύπησαν στο χωριό Αρμίνου Ελληνοκύπριους που περνούσαν με το αυτοκίνητό τους αμέριμνοι. Σα να μας κέντρισε ηλεκτρικό ρεύμα, σα να ηλέκτρισε τις καρδιές μας μια μαγική δύναμη, είκοσι περίπου άτομα - κυρίως νεαροί - ξεσηκωθήκαμε, μπήκαμε στο λεωφορείο του Χριστόδουλου Π. Πατούτσιου, οπλισμένοι με διάφορα γεωργικά εργαλεία και αυθόρμητα προστρέξαμε να συμπαρασταθούμε τους συντοπίτες μας που κινδύνευαν από τους Τούρκους.

Μόλις φτάσαμε στην είσοδο του χωριού Αρμίνου μας αποκλείσανε οι Άγγλοι στρατιώτες που κατέφτασαν πάνοπλοι πριν από εμάς. Με τα όπλα στραμμένα πάνω μας μας αναγκάζουν να κατεβούμε από το αυτοκίνητο. Οι πρώτοι που αποβιβάστηκαν πήγανε στο πίσω μέρος του οχήματος και βλέποντας πως από κει δεν ήταν στρατιώτες, πηδούσανε από δόμη σε δόμη και φτάσανε στην κοίτη του ποταμού Διαρίζου πριν οι στρατιώτες αντιληφθούν τι έγινε. Έτσι συνελήφθησαν γύρω στους δέκα ενώ οι υπόλοιποι  γύρισαν πίσω στο χωριό. 

Μας κράτησαν όλη τη νύχτα ξεχωριστά τον ένα από τον άλλο και καλούσαν ένα - ένα για ανάκριση. Μας ταλαιπώρησαν όλο το βράδυ και το πρωί μας άφησαν ελεύθερους, αφού πρώτα μας απάγγειλαν κατηγορία για τρομοκρατία. Ευτυχώς η σύζυγος του Άγγλου Rich που αγόρασε το αγρόκτημα του Clemet Seyks στον Άγιο Νικόλαο, μεσολάβησε στον Άγγλο διοικητή Πλατρών - αφού και η ίδια καταγόταν από τις Πλάτρες - κι έτσι δεν μας προσκόμισαν στο δικαστήριο.  Ο Rich είχε πολύ φιλικές σχέσεις με τον Χριστόδουλο Πατούτσιο επειδή ήταν ο προμηθευτής του για ό,τι χρειαζόταν στο αγρόκτημά του.

Αργότερα μάθαμε για τα συμβάντα. Οι Τούρκοι ανέκοψαν την πορεία μικρού αυτοκινήτου στο οποίο εκτός του οδηγού επέβαινε ένας ακόμα Ελληνοκύπριος από το χωριό Φιλούσα και τους καταμαχαίρωσαν.  Ο συνοδηγός αφού δέχθηκε είκοσι περίπου μαχαιριές στο κορμί, επέζησε και αφού μετακίνησε τον οδηγό που δολοφονήθηκε πήρε το τιμόνι και καταματωμένος κατάφερε να φτάσει στην Αρμίνου. Ευτυχώς θεραπεύτηκε, οι ουλές όμως από τα κτυπήματα των Τούρκων παρέμειναν στο κορμί και το πρόσωπό του να του θυμίζουν μέχρι τη τελευταία στιγμή της ζωής του αυτά που πέρασε. Είναι ο Παυλής Νικολάου, ο ψωμάς που για πολλά χρόνια προμήθευε ψωμί τους κατοίκους της περιοχής.

Ανάμεσα σ` αυτούς που δραπέτευσαν ήταν και οι Θεόφιλος Δημητρίου, Χρίστος Καλόηρος, Γιάγκος Κυριάκου και Σάββας Θεοχάρους. Μεταξύ αυτών που κρατήθηκαν το βράδυ και ανακρίθηκαν ήταν οι Χριστόδουλος Παναγιώτου, Λευτέρης Κακούτας, Χρίστος Ζορπάς, Ευριπίδης Δημητρίου, Δημητράκης Πατρόκλου, Χρίστος Γρηγορίου, Ζήνωνας Νεάρχου, Κυριάκος Ευριπίδου και ο υποφαινόμενος.

Πιθανόν κάποια ονόματα να μην περιλήφθησαν και ζητούμε από τους ίδιους ή συγγενείς τους να επικοινωνήσουν μαζί μας για να διορθώσομε την αβλεψία.

Γ. Πρώτο δακαήμερο του Νιόβρη του 1958. Είχα αρκετό καιρό να δω τους δικούς μου και παίρνοντας μια μικρή βαλίτσα ξεκίνησα από τη Λευκωσία για τις Κέδαρες. Κατεβαίνοντας απ` το λεωφορείο εκεί στη Λεμεσό, βλέπω μπροστά μου ένα φίλο Κεδαρίτη το Χρήστο Ζορπά, που με ρωτά:

- Για πού το `βαλες; Μήπως θα πας για το χωριό;
- Ναι, είναι πολύς καιρός που έχω να πάω.
- Ξέχνα το χωριό! Έλα μαζί μου για Λευκωσία, μου είπε επιτακτικά.

Πραγματικά κατάλαβα πως κάτι συμβαίνει και επέστρεψα στη Λευκωσία. Την επόμενη μέρα ακούσαμε απ` το ραδιόφωνο πως έγινε ενέδρα στις Κέδαρες εναντίον των Άγγλων στρατιωτών Όλο το χωριό υπόφερε από τους στρατιώτες: έρευνες, περιορισμοί, ταλαιπωρίες. Ειδικά όμως οι νέοι που ήταν εκεί συνελήφθηκαν, ανακρίθηκαν, βασανίστηκαν.

Γλίτωσα γιατί ο αείμνηστος Χρήστος Ζορπάς, δε μ` άφησε να πάω στο χωριό. Ας είναι ευλογημένο το χώμα που τον σκεπάζει.

 

Αχιλλέας Ιωάννου
Από το περιοδικό ''Οι Κέδαρες άλλοτε και σήμερα'' - Τεύχος Δεύτερο, Ιούλιος 2013

 

Επισκέψεις ...:::

stat tracker for tumblr

©  Κέδαρες / Kedares