.

.

Οικοσελίδα

Κοινοτικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Αποδήμων
Ιστορική Αναδρομή
Εκδηλώσεις

Ημερολόγιο

.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί  |   Εκκλησίες   |   Φωτογραφίες   |   Ανακοινώσεις   |  Επικοινωνία

 

Η  Παιδεία στις Κέδαρες 1887 - 1960

Σύμφωνα με τα αρχεία της Αρχιγραμματείας, το Δημοτικό Σχολείο Κεδάρων ιδρύθηκε το 1887. Από το 1887 - 1894 οι πληροφορίες που υπάρχουν είναι πολύ λίγες. Τη σχολική χρονιά 1887 - 1888 φοίτησαν 22 μαθητές.  Πρώτος δάσκαλος - διευθυντής αναφέρεται ο Αλέξανδρος Οικονομίδης. Ο Οικονομίδης εργάσθηκε μέχρι το 1889, ενώ κοινοτάρχης του χωριού αναφέρεται ο Χατζηηλίας Σταυρινός. (Πριν το 1923, που οι δάσκαλοι έγιναν δημόσιοι υπάλληλοι, οι κοινότητες ήταν υπεύθυνες για την επιλογή και  πρόσληψη του δασκάλου). Το 1889 - 1890 ο δάσκαλος ήταν ο Χρίστος Κυριάκου και κοινοτάρχης ο Σπύρος Χριστοδούλου. Το 1890 - 1891 δάσκαλος είναι πάλι ο Αλέξανδρος Οικονομίδης και κοινοτάρχης ο Σπύρος Χ’’ Χριστοδούλου. Σύμφωνα με το Μητρώο Δασκάλων που φυλάσσεται στο Κρατικό Αρχείο το σχολείο δεν λειτούργησε από το 1891 μέχρι το 1893. Επίσης  το σχολείο παρέμεινε κλειστό από το 1912 - 1915 για άγνωστους λόγους. Την περίοδο αυτή λειτουργούσε ως «περιφερειακό» το σχολείο στο Πραιτώρι το οποίο δεχόταν μαθητές από τις Κέδαρες, τη Φιλούσα και τον Αγ. Νικόλαο. Πιθανό το κλείσιμο του σχολείου να οφειλόταν σε οικονομικούς λόγους ή στον μειωμένο αριθμό μαθητών εφόσον το 1910 οι μαθητές στο Πραιτώρι ήταν 80 και το 1912 - 1915 που λειτούργησε ως «περιφερειακό» είχε  συνολικά 97 μαθητές. Το σχολείο επαναλειτούργησε το 1915 - 1916 με δάσκαλο τον Χρίστο Παπαδόπουλο ο οποίος εργάσθηκε μέχρι το 1918.

Κοινοτικό κτήριο όπου να στεγάζεται το σχολείο δεν υπήρχε, έτσι η κοινότητα ενοικίαζε κάποιο σπίτι που θεωρούσε κατάλληλο. Μερικά από τα σπίτια που λειτούργησαν ως σχολείο ήταν του Γιώργου Μιχαηλίδη, Λεωνίδα Πετράκη, Παντέλα Διονυσίου, Αλέξανδρου Αριστείδου, Ιωάννη Ηλία, Κυριάκου Πετρίδη, Χρίστου Νικηφόρου Στρατή, Χριστόδουλου Αριστείδου και Γιώργου Δημητρίου Απόστρατου.  Γύρω στα 1916 με τη βοήθεια δύο συγχωριανών μας που ήταν εγκατεστημένοι στην Αλεξάνδρεια, του Αντώνη Χατζηχρήστου και του Αχιλλέα Χρυσοστόμου καθώς και τη συμβολή πολλών συγχωριανών μας κτίστηκε από κάποιον κτίστη που καταγόταν από το Άρσος και είχε το όνομα Στιβαρός, η πρώτη αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου, Οι μαθητές όμως χρόνο παρά  χρόνο αυξάνονταν και μια αίθουσα δεν ήταν αρκετή να στεγάσει όλους, έτσι ο δάσκαλος παρέμεινε στην ευρύχωρη  κι ολοκαίνουργια αίθουσα έχοντας για μαθητές του τη πρώτη, την πέμπτη και την έκτη τάξη, ενώ η δασκάλα με  τα παιδιά της δευτέρας, τρίτης και τετάρτης στεγάζονταν στο εκάστοτε ενοικιασμένο σπίτι του χωριού.

Η Μαρούλα Πετράκη - Μιχαηλίδου θυμάται ότι όταν η ίδια φοιτούσε στη Β’ τάξη το σχολείο στεγαζόταν στο σπίτι της Ελένης και Χρίστου απέναντι από τη μικρή βρύση του χωριού. Γύρω στα 1954 κτίστηκε και δεύτερη αίθουσα  οπότε το στεγαστικό πρόβλημα του σχολείου λύθηκε. Κτίστηκε επίσης και μια δεύτερη κατοικία για τη δασκάλα.

Οι μισθοί των δασκάλων στα χωριά ήταν πολύ χαμηλοί - κυμαίνονταν από ₤10-40 ετησίως έτσι οι χωριανοί αναλάμβαναν εκ περιτροπής να καλούν στο σπίτι τους το δάσκαλο για φαγητό και κάθε Σάββατο του πρόσφεραν το «Σαββατιάτικο» δηλ. οι μαθητές έφερναν προαιρετικά στο δάσκαλο διάφορα τρόφιμα. Το σύστημα αυτό καταργήθηκε όταν παραχωρήθηκε κυβερνητική χορηγία και αυξήθηκαν κάπως οι μισθοί. Η κυβερνητική επιχορήγηση αυξανόταν ανάλογα με την ικανότητα του δασκάλου. Σταμάτησε στις ₤20 όταν η Κυβέρνηση με το νόμο του 1923 ανέλαβε όλα τα έξοδα της παιδείας ενώ με το νόμο του 1933 κατάργησε όλα τα λαϊκά προνόμια και τα προνόμια της Εκκλησίας, τα οποία υπήρχαν καθ’ όλη την περίοδο της Τουρκοκρατίας και τα πρώτα χρόνια της Αγγλοκρατίας. Ο βασικός λόγος που οδήγησε την Κυβέρνηση στην απόφαση αυτή δεν ήταν από πραγματικό ενδιαφέρον για την παιδεία και τους δασκάλους, αλλά για να πλήξει την εθνικιστική κίνηση στο νησί.

Τα πρώτα χρόνια το σχολείο ήταν μονοδιδάσκαλο. Για πρώτη φορά, κατά τη σχολική χρονιά  1930 - 31 διορίζεται η πρώτη δασκάλα, η Ευφροσύνη Νικολάου. Από τότε μέχρι και το 1959 το σχολείο λειτουργεί με ένα δάσκαλο και μια δασκάλα. Ο δάσκαλος δίδασκε στα παιδιά της Α’, Ε’ και Στ’ τάξης ενώ η δασκάλα στη Β’, Γ’ και Δ’ τάξη.

Τα  μαθήματα που διδάσκονταν οι μαθητές ήταν:  Ανάγνωση,  Γραφή,  Αριθμητική, Γραμματική, Ορθογραφία, Γεωγραφία Γυμναστική, Μουσική, Θρησκευτικά, Φυσική  καθώς και  Ιστορία της Κύπρου και της Ελλάδας. Οι δάσκαλοι έδιναν ιδιαίτερη σημασία στη διδασκαλία της Ελληνικής Επανάστασης. Στην πρωινή προσευχή τους τα παιδιά έπρεπε να υμνούν και τη βασίλισσα της Αγγλίας τραγουδώντας το «Θεέ την άνασσα κοινήν μητέρα μας…» Το σχολείο λειτουργούσε πρωί και απογευματινό. Τα παιδιά πήγαιναν πιο νωρίς το απόγευμα γιατί ο δάσκαλος άφηνε  βιβλία στην έδρα για να μπορούν να  μελετούν τα απογευματινά τους μαθήματα. Γενικά οι συνθήκες μάθησης ήταν πολύ δύσκολες. Το χειμώνα με το τσουχτερό κρύο, έκαιγε μια σόμπα με ξύλα. Ο κάθε μαθητής ήταν υποχρεωμένος να κουβαλήσει μερικά ξύλα από το σπίτι του. Η ενασχόληση των περισσοτέρων γονιών  με τη γεωργία είχε ως αποτέλεσμα τα παιδιά να μη φοιτούν κανονικά, ούτε και να μελετούν αφού οι γονείς είχαν ανάγκη από εργατικά χέρια. Επίσης πολλές μαθήτριες αποσύρονταν πριν ολοκληρώσουν τη φοίτησή τους εξαιτίας των αντιλήψεων της εποχής. Παρ’ όλα τα βάσανα και τη φτώχεια αρκετοί κάτοικοι των Κεδάρων αντιλαμβάνονταν την αξία των γραμμάτων και έστελλαν τα παιδιά τους στο σχολείο, για να πάρουν τα κατάλληλα εφόδια, ώστε να ξεφύγουν από τη στέρηση και την αθλιότητα.

Οι επιθεωρητές επισκέπτονταν το σχολείο δύο φορές το χρόνο, μία το Α’ και μία το Β’ εξάμηνο. Σκοπός της επίσκεψής τους ήταν η παρακολούθηση των διαφόρων μαθημάτων για να διαπιστωθεί η καταλληλότητα του δασκάλου και το επίπεδο των παιδιών. Πολλές φορές εξέταζαν οι ίδιοι τους μαθητές τόσο προφορικά όσο και γραπτά. Η Μαρούλα Πετράκη - Μιχαηλίδου θυμάται όταν η ίδια φοιτούσε στην Στ’ τάξη επισκέφθηκε το σχολείο ο επιθεωρητής Ζανεττίδης ο οποίος μετά την εξέταση της ανάγνωσης, τους εξήγησε ότι δεν πρέπει να διαβάζουν γρήγορα, αλλά να κάνουν παύσεις στα κόμματα και τις τελείες ώστε να ξεχωρίζουν την έννοια της πρότασης που διαβάζουν.

Οι δάσκαλοι είχαν παρωχημένες αντιλήψεις για τη μάθηση και την ανάπτυξη του παιδιού. Δεν είχαν καθόλου ανθρωπιστική αντίκριση και απουσίαζε ο σεβασμός της προσωπικότητας των παιδιών. Επικρατούσε η αντίληψη πως η λύση για την αταξία και την αμέλεια των παιδιών είναι η τιμωρία. Για συμμόρφωση των μαθητών επέβαλλαν ποινές ανάλογες με τα παραπτώματα. Η κύρια ποινή που επέβαλλαν ήταν ο ραβδισμός στην παλάμη και στους γλουτούς. Στην έδρα υπήρχε πάντα μια λεπτή βέργα για να τιμωρεί ο δάσκαλος τους άτακτους μαθητές. Τα διαλείμματα οι μαθητές και μαθήτριες έπαιζαν παραδοσιακά παιγνίδια όπως «καμήλα» και «δώδεκα μήλα». Τα παιδιά πήγαιναν μονοήμερες εκδρομές με τα πόδια σε γειτονικά χωριά. Η Μαρούλα Μιχαηλίδου αναφέρει: «θυμάμαι ότι μια φορά είχαμε πάει εκδρομή στο τουρκικό χωριό Κιδάσι. Πήραμε το φαγητό μας γιατί μείναμε όλη την ημέρα. Μείναμε εκεί που είναι ο Γεροβάσης ποταμός - υπήρχε ένας πέτρινος μύλος που χρησιμοποιούσε το νερό του ποταμού. Οι πιο μεγάλοι μαθητές μπήκαν στο νερό  για να πάρουν καβούρους. Άλλη φορά πήγαμε στο Αη Νικολούδι μια παλιά εκκλησία στη Φιλούσα. Είχαν έλθει και μαθητές από το Πραιτώρι και παίζαμε διάφορα παιγνίδια».

Αναμφίβολα, η δημιουργία και λειτουργία του δημοτικού σχολείου στις Κέδαρες έπαιξε έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της κοινότητας. Όχι μόνο συνέβαλε στη μείωση του αναλφαβητισμού αλλά συνετέλεσε και στην κοινωνική, πνευματική και πολιτιστική της ανέλιξη. Προ πάντων όμως συνετέλεσε στην ανάπτυξη εθνικού φρονήματος και τη συντήρηση της εθνικής ταυτότητας του λαού, παρά τις απέλπιδες προσπάθειες της Αγγλικής Κυβέρνησης να υποδουλώσει την εθνική παιδεία και να δημιουργήσει λαό χωρίς εθνική συνείδηση.

 Χρονολογία        Ονόματα  δασκάλων

Μαθητές

Αγόρια Κορίτσια Σύνολο
           
 1915 - 1917  

 Χρίστος Παπαδόπουλος

    45 
 1917 - 1918  

 Χρίστος Παπαχιλλίδης

29 15 44
 1918 - 1919    Χρίστος Μ. Ιωάννου 34 20 54
 1919 - 1920    Ιωάννης Ιωαννίδης     33
 1920 - 1921    Χαρίλαος Νεοφύτου 40 18 58
 1921 - 1922    Παπά-Αριστοτέλης Χριστοδούλου 42 17 59
 1922 - 1924    Δημοσθένης Πετρίδης 45 15 60
 1924 - 1928    Γεώργιος Οικονομίδης 42 18 60
 1928 - 1931 α.  Γεώργιος Στυλιανίδης 29 23 52
 1930 - 20. 9. 31 β.  Ευφροσύνη Νικολάου
 1931 - 1938 α.  Λουκάς Θωμά 26 25 51
 1931 β.  Πηνελόπη Ζαχαριάδου
 1938 - 1939    Ιωάννης Μούρτζης 26 15 41
 1940 - 1943 α.  Κώστας Οικονομίδης 38 28 66
β.  Ελένη Διονυσίου
 1943 - 1945 α.  Κώστας Οικονομίδης 37 31 68
β.  Όλγα Θεοδώρου
 1945 - 1947 α.  Κώστας Οικονομίδης 37 29 66
β.  Ευφροσύνη Νικολάου
 1947 - 1949 α.  Ιωάννης Κακουλλής 30 33 63
β.  Θεανώ Κυριακίδου
 1949 - 1951 α.  Ιωάννης Κακουλλής 28 26 54
β.

 Ιωάννου Ευγενία

 1951 - 1952 α.  Ιωάννης Κακουλλής 34 27 61
β.  Νικολαΐδου Ελένη
 1952 - 1953 α.  Γεωργιάδης Ιωάννης 37 28 65
β.  Παπαπέτρου Θεοπίστη
 1953 - 1954 α.  Μενέλαος Παπαζαχαρία 38 26 64
β.  Παπαπέτρου Θεοπίστη
 1954 - 1957 α.  Μενέλαος Παπαζαχαρία 37 22 59
β.  Νικολαΐδου Ελένη
 1956 - 1959 α.  Μενέλαος Παπαζαχαρία 36 27 63
β.  Κυριάκου Γιάγκος
 1958 - 1959 α.  Στυλιανίδης Στέλιος 30 25 55
β.  Οικονόμου Μαρούλα
 1959 - 1960    Χριστοφόρου Νίκος 26 8 34


Άντρη Γιούφκα
Από το περιοδικό ''Οι Κέδαρες άλλοτε και σήμερα'' - Τεύχος Δεύτερο, Ιούλιος 2013



Περεταίρω πληροφορίες
: Οι δάσκαλοι που υπηρέτησαν στo δημοτικό σχολείο Κεδάρων μετά
την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας
 

 Χρονολογία        Ονόματα  δασκάλων

Μαθητές

Αγόρια Κορίτσια Σύνολο
           
 1960 - 1962    Χριστοφόρου Νίκος 21 18 39
 1962 - 1963    Δημητρίου Νικόλαος 17 15 32
 1963 - 1965     Λεωνίδου Χριστόδουλος 20 16 36
 1965 - 1966     Κουλουντέρης Ιωάννης 19 11 30
 1966 - 1968     Σάββα Χρύσανθος 14 11 25
 1968 - 1971     Στεφάνου Ανδρέας 7 10 17
 1971 - 1972 

  

 (Κέδαρες, Πραιτώρι, Φιλούσα)

α.  Οικονομιδης Κώστας 26 22 48
β.  Αριστοδήμου Βάσος
 1972 - 1973      Οικονομίδης Κώστας 7 8 15
 1973 - 1974      Χαραλάμπους Κυριάκος 4 5 9
 1974 - 1975       Πιλλάς Αντώνιος 6 7 13
 1975 - 1976      Χριστοδουλίδης Μιχαήλ 3 2 5

 

 
     
       
 
 

Επισκέψεις ...:::

stat tracker for tumblr

©  Κέδαρες / Kedares