.

.

Οικοσελίδα

Κοινοτικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Αποδήμων
Ιστορική Αναδρομή
Εκδηλώσεις

Ημερολόγιο

.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί  |   Εκκλησίες   |   Φωτογραφίες   |   Ανακοινώσεις   |  Επικοινωνία

 

ΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ ΤΟΥ 1953

 
Η γαλήνη της Επαρχίας Πάφου τρώθηκε σημαντικά διαταράχτηκε από το φοβερό θυμό του Εγκέλαδου που ταρακούνησε τον τόπο τρομοκρατώντας τους κατοίκους.

Ήτανε Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου 1953, όταν γύρω στις 6.00 το πρωί η επαρχία μας γνώρισε τους ισχυρότερους σεισμούς της σύγχρονης ιστορίας του νησιού μας. Μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα είχαν καταστραφεί 1600 σπίτια, ενώ άλλα 10.000 καθώς και δημόσια κτήρια έπαθαν διάφορες ζημιές. Τριάντα χιλιάδες κάτοικοι έμειναν άστεγοι. Πέντε χωριά (Στρουμπί, Κιδάσι, Λαπηθιού, Αξύλου, Φασούλα) μετατράπηκαν σε ερείπια και άλλα 105 χωριά είχαν αρκετές ζημιές. Από τους σεισμούς σκοτώθηκαν 39 άνθρωποι και ακόμα ένας πέθανε αργότερα από τα τραύματά του. Περίπου εκατό τραυματίες χρειάστηκαν νοσοκομειακή περίθαλψη.

Εκείνο που συνέτεινε στον περιορισμό των απωλειών ανθρωπίνων ζωών ήταν η ώρα που έγινε ο σεισμός. Αν γινόταν μερικές ώρες νωρίτερα τα θύματα θα ήταν πολλαπλάσια γιατί ο αγροτικός πληθυσμός δε θα είχε προλάβει να βρεθεί στα κτήματά του, αλλά θα ήταν στα κρεβάτια του.

Εκτός από την Επαρχία Πάφου ο σεισμός έγινε αισθητός σε ολόκληρη την Κύπρο, περισσότερο όμως στη γειτονική Λεμεσό όπου προκλήθηκαν αρκετές ζημιές. Στις ακτές της Πάφου παρατηρήθηκε ένα μικρής δυναμικότητας τσουνάμι. Πέρα από τον κύριο σεισμό ακολούθησαν αρκετές δονήσεις που τρομοκρατούσαν συνεχώς τους κατοίκους

Στις Κέδαρες εκείνη την ώρα του σεισμού όλοι οι κάτοικοι βρίσκονταν στ` αμπέλια ή στις «απλώστρες» για δουλειές. Μονάχα η γριά Κυριακού Χατζηγληόρη, γνωστή σε όλους ως Μάαινα, που λόγω ηλικίας αλλά και προβλημάτων υγείας παρέμεινε στο σπίτι. Ο σεισμός την πέτυχε στο στρώμα κι έτσι λίγες πέτρες απ` τον τοίχο του σπιτιού της που έπεσαν, την τραυμάτισαν στα πόδια. Ποτέ η καλή γριά δεν ανάρρωσε κανονικά για να επανεύρει τον καλό εαυτό της. Ως συνέπεια μετά από λίγο καιρό επήλθε ο θάνατος, μπορεί έτσι να θεωρηθεί ως το μοναδικό θύμα του σεισμού στις Κέδαρες.

Προσωπικά μαζί με τον πατέρα μου και τη θεία Αντιγόνη, ήμαστε στον Κατιρώνα τρυγώντας ενώ η μάνα και η αδερφή μου ήταν στην απλώστρα κάνοντας τις απαραίτητες προεργασίες για το «βούτημα» των σταφυλιών στην «αλουσίβα». Αυτή η αλουσίβα γινόταν με την ανάλογη διάλυση ποτάσας στο νερό. Τρυγήσαμε τα δυο πρώτα «γομάρκα» τα φορτώσαμε στα γαϊδούρια κι ο πατέρας τα οδηγούσε στην απλώστρα. Έκανε πάντα αυτός την πρώτη «στράτα» ενώ στις υπόλοιπες διαδρομές κουβαλούσαμε εναλλάξ για ν` αποφεύγομε την ολοκληρωτική κούραση, τον κάματο από το συνεχές περπάτημα.

Δεν είχαν περάσει περισσότερο από 10 -15 λεπτά κι ενώ άδειαζα το καλάθι μου στο μισογεμάτο κοφίνι, ένιωσα τη γη να μετακινείται, να κουνιέται, να χορεύει, αλλάζοντας ρυθμό και ταχύτητα. Κράτησα γερά το κοφίνι για να μην πέσει και σκορπιστούν τα σταφύλια κι αυτό μέχρι να σταματήσει το κούνημα. Σε λίγο γύρισε ο πατέρας και μας είπε πως σταματούμε τον τρύγο για να πάμε στα σπίτια μας να δούμε πως άντεξαν και τι ζημιές έγιναν. Εκεί πραγματικά καταδείχτηκε πως οι καταστροφές ήταν περιορισμένες, μικρές ρωγμές σε τοίχους και στέγες.

Στους καφενέδες του χωριού όλοι μιλούσαν, ο καθένας έλεγε πού τον βρήκε ο σεισμός τι έκανε και πως δέχτηκε το κούνημα του Εγκέλαδου. Λες κι εκεί που βρίσκονταν σε μια μόνιμη μονοτονία, ξέφυγαν και τους δόθηκε η ευκαιρία να εκφράσουν τις σκέψεις τους σαν ειδικοί για θέματα σεισμών σάμπως κι αποτελούσαν πολύπειρο σεισμολογικό κέντρο.

Τις επόμενες μέρες κατέφθασαν κρατικοί λειτουργοί και υπάλληλοι κοινωνικής ευημερίας για μιαν αρχική εκτίμηση ζημιών μα συνάμα και για έναν πρόχειρο υπολογισμό των αναγκών. Ο Βρετανός διοικητής Πάφου εξέφρασε το θαυμασμό του για τον απόλυτο ηρωισμό και τη γενναιότητα της φτωχής αυτής επαρχίας Πραγματικά οι κάτοικοι αντέδρασαν με στωικότητα, παρόλο που για αρκετό διάστημα οι σεισμικές δονήσεις αποτελούσαν απειλή και ο κόσμος βρισκόταν σε συνεχή εγρήγορση.

Αργότερα δόθηκαν αντίσκηνα και κάθε οικογένεια μπορούσε να είναι ασφαλισμένη τουλάχιστο την ώρα του ύπνου. Ειδικά για τα σχολεία στήθηκαν μεγάλα αντίσκηνα και για κάποιο διάστημα τα παιδιά φοιτούσαν σ` αυτά. Τελικά δόθηκαν και κάποιες αποζημιώσεις αλλά κτίστηκαν και μερικά σπίτια εκεί που οι ζημιές ήταν μεγάλες. Η προχειρότητα όμως στον τρόπο κατασκευής και η εμφάνιση των κατοικιών αυτών έκαμε τους κατοίκους του χωριού αλλά και τους ίδιους τους ενοίκους να τις αποκαλούν «παράγκες» και έτσι είναι γνωστές μέχρι σήμερα.

Με τον καιρό οι Κεδαρίτες έπαψαν να φοβούνται πιθανούς σεισμούς γι` αυτό παράτησαν τα αντίσκηνα και η ζωή επανήλθε σε κανονικούς ρυθμούς. Οι σεισμοί αποτελούσαν πια μιαν ανάμνηση.

Ευχόμαστε ποτέ ξανά να μην περάσει ο κόσμος από τέτοιες οδυνηρές και σκληρές δοκιμασίες.

 
 

Αχιλλέας Ιωάννου
Απο τη τρίτη έκδοση του περιοδικού «Οι Κέδαρες άλλοτε και σήμερα».

 

 

Επισκέψεις ...:::

stat tracker for tumblr

©  Κέδαρες / Kedares