.

.

Οικοσελίδα

Κοινοτικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Αποδήμων
Ιστορική Αναδρομή
Εκδηλώσεις

Ημερολόγιο

.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί  |   Εκκλησίες   |   Φωτογραφίες   |   Ανακοινώσεις   |  Επικοινωνία

 

Μετεωρολογία - Μηναλλάγια
Από το
περιοδικό ''Οι Κέδαρες άλλοτε και σήμερα'' Ιούλιος 2015.
Αντιγόνης Χριστοδουλίδου

 

Μετεωρολογία ονομάζεται ο κλάδος των φυσικών επιστημών που ασχολείται με τη μελέτη και την περιγραφή των «μετεωρολογικών φαινομένων» που συμβαίνουν στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Μετεωρολογικά φαινόμενα είναι οι μεταβολές των καιρικών συνθηκών όπως η θερμοκρασία, η υγρασία, οι βροχές, τα χιόνια, οι καταιγίδες, οι αστραπές, οι βροντές, η ένταση των ανέμων και άλλα.

Εκτός από τους μεγάλους σοφούς της αρχαιότητας ασχολήθηκε κι ο απλός κόσμος με την πρόγνωση των καιρικών συνθηκών. Οι ναυτικοί, οι βοσκοί, οι γεωργοί, οι ψαράδες, οι αγγειοπλάστες και πολλοί άλλοι έπρεπε να προβλέπουν τον καιρό και να κάνουν τις ανάλογες εργασίες την κατάλληλη εποχή, ώστε ν’αποφεύγουν δυσάρεστες καταστάσεις. Π.χ. αν ο γεωργός έσπερνε και δεν έπεφτε βροχή ο σπόρος δεν θα φύτρωνε οπότε δεν θα είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αν ο ψαράς ξανοιγότανε βαθειά στη θάλασσα και τον έπιανε καταιγίδα μπορούσε να χάσει τη ζωή του κι αν ο αμπελουργός άπλωνε τη σταφίδα του στον ήλιο για να ξηραθεί κι έπεφτε βροχή, θα είχε ν` αντιμετωπίσει επί πλέον κόπους και έξοδα.

Όλα αυτά ανάγκασαν τους ανθρώπους της υπαίθρου να διατηρήσουν από γενιά σε γενιά την πρακτική γνώση της μελέτης και πρόγνωσης του καιρού. Παρακολουθούσαν καθημερινά και προσεκτικά τα διάφορα φαινόμενα της φύσης όπως τ’αστέρια, το φεγγάρι, την ένταση και την κατεύθυνση των ανέμων καθώς και τα κύματα της θάλασσας κι έβγαζαν τα δικά τους συμπεράσματα που τις περισσότερες φορές ήταν σωστά.

Τα πάρα κάτω ήταν σε όλους γνωστά:
Καλοκαίρι που έχει πολλούς τζίτζικες προμηνύει βαρύ χειμώνα. Το ίδιο αν οι βαλανιδιές φορτωθούν με βαλανίδια και αν τα πεύκα φορτωθούν με κουκουνάρια. Φεγγάρι που έχει χλωμό κύκλο προμηνύει βροχές. Ήλιος που βασιλεύει σε καθαρό ουρανό προμηνύει μιαν όμορφη ηλιόλουστη μέρα. Ήλιος που βασιλεύει σε κόκκινο ουρανό θα φέρει δυνατούς άνεμους, ενώ ήλιος που βασιλεύει πίσω από παχιά, χάλκινα σύννεφα προμηνύει δυνατές βροχές. Βροχές προμηνύει επίσης και ο ανατολικός άνεμος.

Στις 20 Ιουλίου, ημέρα του Προφήτη Ηλία, οι πρόγονοί μας παρακολουθούσαν προσεκτικά τα καιρικά φαινόμενα, γιατί πίστευαν ότι ο Άγιος αυτός ήταν εκείνος που όριζε πότε θα βρέξει και πότε θα χιονίσει. Αν λοιπόν κατά τη μέρα αυτή υπήρχε υγρασία στην ατμόσφαιρα, σύννεφα ή δυνατοί άνεμοι, θ’ακολουθούσε βαρύς χειμώνας. Το ίδιο αν η θάλασσα ήταν «φουσκωμένη», δηλαδή αν δεν έχει τραβηχτεί προς τα μέσα. Τη μέρα του Προφήτη Ηλία παρακολουθούσαν επίσης τη συμπεριφορά των βοδιών. Αν έξυναν το κεφάλι τους στον τοίχο σήμαινε πως ο χειμώνας θα ήταν πρώιμος. Αν έξυναν τα πλευρά τους θα είχαν πολλές βροχές τον Ιανουάριο κι αν έξυναν την ουρά τους ο χειμώνας θα ήταν όψιμος.

Από διάφορες παρατηρήσεις που έκαναν οι άνθρωποι διαπίστωσαν πως το ζωικό βασίλειο είχε ένα δικό του τρόπο πρόβλεψης του καιρού, γι’αυτό παρακολουθούσαν από κοντά τις αντιδράσεις των ζώων κι έβγαζαν τα δικά τους συμπεράσματα. Π.χ. κόκορας που κράζει σε ασυνήθιστες ώρες προειδοποιεί ότι θ’ακολουθήσουν έντονα καιρικά φαινόμενα. Ζώα που τρώνε λαίμαργα ή τσακώνονται μεταξύ τους επίσης προειδοποιούν για κακοκαιρία. Άλλο καιρό θα έχει αν τα βόδια αναμασούν το φαγητό τους όρθια και άλλο αν το κάνουν ξαπλωμένα. Αν σμήνη πουλιών πετούν χαμηλά προβλέπεται ξέσπασμα δυνατής βροχής μέσα στο επόμενο εικοσιτετράωρο.

Μηναλλάγια: Ο πιο διαδεδομένος τρόπος πρόγνωσης του καιρού στις Κέδαρες ήταν τα «Μηναλλάγια», που σίγουρα τα έχομε όλοι ακουστά. Τι όμως είναι αυτά τα «μηναλλάγια;» Η παράδοση θέλει τις πρώτες 15 μέρες του Αυγούστου να σχετίζονται με τους επόμενους δώδεκα μήνες του χρόνου και να μας «αποκαλύπτουν» τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατούν σε κάθε μήνα ξεχωριστά. Π.χ. Οι πρώτες τρεις μέρες αντιπροσωπεύουν τον Αύγουστο. «Άουστος τζι’ απ’ Άουστος τζιαι πάλαι αρκή τ’ Αούστου», έλεγαν οι παππούδες μας. Οι 4 του Αυγούστου «σχετίζονται» με τον Σεπτέμβρη, οι 5 με τον Οκτώβρη οι 6 με τον Νοέμβριο και ούτω καθ’ εξής. Με βάση λοιπόν τις καιρικές συνθήκες της κάθε μιας απ’ αυτές της μέρες, (σύννεφα, υγρασία, ένταση των ανέμων, ζέστη) θα επικρατούν και οι ανάλογες καιρικές συνθήκες στον αντίστοιχο μήνα του χρόνου που ακολουθεί. Αρκετοί χωριανοί μας παρακολουθούσαν τα μηναλλάγια και με το παλιό ημερολόγιο, οπότε άρχιζαν δεκατρείς μέρες αργότερα και συνέχιζαν με τον ίδιο τρόπο.

Μερικοί κάτοικοι του χωριού είχαν το χάρισμα και την ικανότητα να προβλέπουν τον καιρό. Ο Μιχάλης, σύζυγος της Κυριακούς Χατζηγληόρη, ποτέ δεν έπεφτε έξω στις προβλέψεις του, γι’ αυτό και του έδωσαν τ’ όνομα Μάος (δηλαδή μάγος). Επίσης ο Ιωάννης Πατίκης κι ο Χρήστος Καλόηρος έκαναν σωστές προβλέψεις. Στις μέρες μας είναι πολύ λίγοι αυτοί που ασχολούνται με την πρόγνωση του καιρού αφού οι μετεωρολογικοί σταθμοί μας παρέχουν καθημερινά έγκυρες πληροφορίες για τον καιρό που θα έχομε, όχι μόνο κατά τη διάρκεια του εικοσιτετράωρου που ακολουθεί αλλά και όλης της εβδομάδας.

 
 

Επισκέψεις ...:::

stat tracker for tumblr

©  Κέδαρες / Kedares