.

.

Οικοσελίδα

Κοινοτικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Αποδήμων
Ιστορική Αναδρομή
Εκδηλώσεις

Ημερολόγιο

.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί  |   Εκκλησίες   |   Φωτογραφίες   |   Ανακοινώσεις   |  Επικοινωνία

 

Κέδαρες - Παραδοσιακοί χοροί
Από το
περιοδικό ''Οι Κέδαρες άλλοτε και σήμερα'' Ιούλιος 2015.
Αντιγόνης Χριστοδουλίδου

 
Χορός ονομάζεται η ρυθμική κίνηση ενός ή περισσοτέρων ατόμων που εκτελείται με συνοδεία μουσικής και τραγουδιού. Είναι ένας τρόπος επικοινωνίας και έκφρασης. Στο χορό, εκτός από το σώμα συμμετέχουν η καρδιά, η ψυχή και το πνεύμα. Οι παραδοσιακοί χοροί προκαλούν την προσοχή και το ενδιαφέρον όλων των κοινωνικών τάξεων, αντικατοπτρίζουν την εθνική παράδοση και εκφράζουν τις ιδιαιτερότητες του κάθε λαού. Ο Κομφούκιος έλεγε: «Δείξε μου πώς χορεύει ένας λαός και θα σου πω αν έχει υγιή πολιτισμό ή άρρωστο».

Η Κύπρος μας είναι πλούσια σε παραδοσιακούς χορούς. Εκτελούνται σε πανηγύρια, γάμους, αρραβώνες βαφτίσια και σε διάφορες άλλες εκδηλώσεις. Μέσα από τις αρμονικές κινήσεις των χορευτών, που συμβαδίζουν με τη μουσική, αναδύονται η χάρη, η σεμνότητα και η περηφάνια των ανθρώπων.

Οι κάτοικοι των Κεδάρων ήταν λάτρεις του χορού και του τραγουδιού από τα πολύ παλιά χρόνια. Εκτός από τους αντικριστούς, τους καρσιλαμάδες, το ζεϊμπέκικο, τον συρτό, τον χορό της τατσιάς, τον χορό του δρεπανιού και του ποτηριού, χόρευαν και κάποιους άλλους, πολύ διασκεδαστικούς. Αυτοί ήταν ο «Κανάρης», ο «Νικολής» και ο χορός του «μασιαιρκού».

Ο «Κανάρης»: Το τραγούδι αυτό αναφέρεται σ’ ένα τολμηρό και πανέξυπνο αγριόγατο που συνήθιζε να μπαίνει κρυφά μέσα στα σπίτια και να κλέβει διάφορα φαγητά για να χορτάσει την πείνα του. Δυο οικοκυρές, η Αννέζα και η Μαρία, τον εντόπισαν και άρχισαν να τον κυνηγούν με ξύλα και σκούπες αλλά εκείνος κατάφερνε πάντοτε να τους ξεφεύγει. Τα λόγια του τραγουδιού είχαν ως εξής:

Ο Κανάρης πασ` το δώμα με την αναρή στο στόμα,
εβουρούσε τζιαι ετραπήαν σαν τον κλέφτη που εν` τον είαν.
Έσουζε τζιαι την νουρά του, που ήταν ούλη η ομορκιά του.
Η Αννέζα τζι η Μαρία τζιείνες ήταν η αιτία,
να σκοτώσουν τον Κανάρη που `ταν πρώτο παλικάρι.
Τον Κανάρη, τον Κανάρη τζιαι της γειτονιάς καμάρι.

Ο «Κανάρης» χορευότανε συνήθως από τρία άτομα. Ο ένας παρίστανε τον γάτο Κανάρη και οι άλλοι δυο την Αννέζα και τη Μαρία. Με τις διάφορες κινήσεις που έκαναν, τις γκριμάτσες αλλά προ πάντων τα λόγια που αντάλλαζαν σκορπούσαν άφθονα τα γέλια σ` αυτούς που παρακολουθούσαν. Ήταν ο αγαπημένος χορός του Χρυσόστομου Δημητρίου Βιολάρη, γι` αυτό και του έδωσαν το παρατσούκλι Κανάρης που το διατηρούσε μέχρι το τέλος της ζωής του.

«Ο Νικολής»: Ο χορός αυτός χορεύεται από δύο άντρες. Ο ένας στερεώνει στο πίσω μέρος της βράκας του μια διπλωμένη σαν φυσερό εφημερίδα, που υποτίθεται ότι είναι η ουρά του και βγαίνει στην πίστα προκαλώντας τους παρευρισκόμενους να του την ανάψουν, αν μπορούν. Κανείς όμως δεν μπορεί να το πετύχει γιατί αυτός κουνάει συνεχώς τον πισινό του, μια δεξιά και μια αριστερά σβήνοντας το σπίρτο ή τον αναπτήρα. Στο τέλος τον προσεγγίζει ένας φίλος του, τον αγκαλιάζει και του μιλά σιγανά στο αφτί ώστε να δώσει στους άλλους την ευκαιρία να του ανάψουν την ουρά. Μόλις ο «Νικολής» αντιληφτεί ότι η ουρά του πήρε φωτιά κάνει μια τούμπα και ξαπλώνει στο πάτωμα. Τρίβει για λίγο τον πισινό του στο έδαφος και σβήνει τη φωτιά. Τον χορό αυτόν τον χόρευαν πολύ ωραία ο Πατής και ο Κανάρης.

Ο χορός του «μασιαιρκού»: Ο χορός του μασιαιρκού είναι μια ιεροτελεστία θυσίας κάποιου ζώου προς τους θεούς. Έχει τις ρίζες του στην προχριστιανική περίοδο. Ο Ξενοφώντας περιγράφει στην «Κύρου Ανάβαση» δυο Θράκες στα Κατύωρα να χορεύουν τον χορό αυτό με μεγάλη ευλυγισία στα πηδήματα και στο χειρισμό των μαχαιριών και σπαθιών. Ο χορός αυτός χορεύεται από δυο άτομα.

Σ` ένα γάμο που γινότανε στις Κέδαρες πριν από πολλά χρόνια, ένας τούρκος από τα Μαμώνια που ονομαζόταν Μεχμέτ κι ένας συγχωριανός μας που ονομαζόταν Χριστόδουλος Γιαννή, πήγαν αντάμα και χαιρέτησαν το νιόπαντρο ζευγάρι.

Πέρασαν μετά στα τραπέζια όπου απόλαυσαν ένα πλούσιο και νοστιμότατο φαγητό. Το άφθονο και γλυκόπιοτο κεδαρίτικο κρασάκι τους προκάλεσε μεγάλη ευεξία και κατάνυξη με αποτέλεσμα να οδηγήσει τα βήματά τους στο καφενείο, όπου γινότανε ο χορός. Φτάνοντας εκεί, ο Χριστόδουλος που ήταν αρκετά σωματώδης, τράβηξε από τη ζώστρα του ένα μεγάλο μαχαίρι, το έριξε προς τα πάνω αφήνοντάς το να στροβιλιστεί στον αέρα και μετά το άρπαξε γερά από τη λαβή. Ύστερα το κάρφωσε στο έδαφος και με τη βοήθεια του Μεχμέτ, που πέρασε προστατευτικά το χέρι του πίσω από την πλάτη του κρατώντας τον γερά από τη μασχάλη για να μην πέσει, έγειρε το κορμί του προς τα πίσω, μέχρι κάτω χαμηλά, και άρπαξε το μαχαίρι με τα δόντια του.

Με αρμονικές κινήσεις και πρωτοφανή σβελτάδα άρχισε τότε να κινεί επιδεικτικά το μαχαίρι γύρω από το σώμα του συγχορευτή του, που υποδηλούσε το σφάγιο. Σε κάποια στιγμή υποκρίθηκε πως του το κάρφωσε στο στήθος κι ο άλλος σωριάστηκε  αμέσως στο δάπεδο παριστάνοντας τον νεκρό. Ο Χριστόδουλος γονάτισε τότε δίπλα του και υποκρίθηκε ότι του έβγαλε το δέρμα. Ύστερα κρατώντας το μαχαίρι με τα δόντια του άρχισε να μιμείται τους χασάπηδες τη στιγμή που τραβούν και βγάζουν από την κοιλιά των ζώων τα εντόσθια.

Οι θεατές, που οι περισσότεροι αγνοούσαν την ύπαρξη του χορού αυτού, στην αρχή θορυβήθηκαν κι ανησύχησαν πως κάτι κακό θα συνέβαινε. Στη συνέχεια όμως κατάλαβαν περί τίνος επρόκειτο κι έμειναν με ορθάνοιχτα μάτια να παρακολουθούν με αγωνία και ενδιαφέρον την τόσο επιτυχημένη αναπαράσταση. Τέλος καταχειροκρότησαν τους δυο χορευτές και φυσικά από τη μέρα εκείνη ξέχασαν όλοι το όνομα του Χριστόδουλου. Τον βάφτισαν «Μασιαιροβκάρτη» κι έτσι τον αποκαλούσαν μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής του.

Υπήρχαν αρκετοί χορευτές στο χωριό μας. Το παραδοσιακό ζεϊμπέκικο του Στρατή και αργότερα του γιου του Γιαννή έχουν αφήσει εποχή. Ο δε Βίρας χόρευε το μοντέρνο ζεϊμπέκικο που είχε μάθει στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Επίσης ο Πατής και ο γιος του ο Κωστής χόρευαν πολύ ωραία. Οι δε Κεδαρίτισσες εκτός από τους παραδοσιακούς χορούς, χόρευαν και πολλούς ευρωπαϊκούς, όπως ταγκό, βαλς, σάμπα, ρούμπα και άλλους. Μερικές πολύ καλές χορεύτριες ήταν οι ακόλουθες: Αριάδνη Πατή, Ξενού Αλεξάνδρου και Χρυστάλλα Νεάρχου Σάββα. Η Ναυσικά Αντώνη Ηρακλέους και η Αθηνά Αγαθόκλη χόρευαν ένα μοντέρνο χορό που ονομαζόταν «Ζαλούμπα», ενώ η Νεοφύτα Κακουτή και η Καλλού Γιάγκου χόρευαν πόλκα.

 
 

Επισκέψεις ...:::

stat tracker for tumblr

©  Κέδαρες / Kedares